Mutatiesignalering
Mutatiesignalering

Mutatiesignalering
In Nederland hebben we veel aandacht voor het beheer van de schaarse ruimte. Voor dat beheer worden heel veel kaarten gebruikt. Doordat de ruimte zo intensief gebruikt wordt verandert er ook heel veel: Gemiddeld veroudert jaarlijks 5 tot 10% van alle lijnen op iedere kaart van Nederland. Dat betekent ook dat er een enorme inspanning vereist is om die kaarten actueel te houden. De kaartenmakers en 'geo-informatie beheerders' kunnen hun werk veel sneller en efficiënter doen als de veranderingen, de MUTATIES, snel en volledig in beeld worden gebracht.

5 jaar geleden introduceerde NEO met behulp van SAT1 een goede en betaalbare manier om mutaties te signaleren. Nu werkt NEO vooral met luchtfoto's omdat deze meer detail bevatten.

Satelliet beelden worden nog wel gebruikt, bijvoorbeeld als er vanuit de lucht bekeken moet worden na een brand of een ramp. Een satelliet beeld word namelijk de ene dag gemaakt en de volgende dag is het hier al beschikbaar.

De methodes waarop wordt gewerkt zijn nog wel hetzelfde.
De methode wordt in twee stappen geïmplementeerd:
- Het bepalen van de nulsituatie door het vergelijken van de kaart met een recente SAT1-beeld;
- Het vergelijken van SAT1-opnamen met elkaar en de veranderingen terugkoppelen als mutaties van kaartobjecten.

Vergelijking beeld en kaart, een nieuwe nulsituatie
Een nieuwe SAT1 opname wordt vergeleken met de bestaande kaart. De mutaties worden gesignaleerd, bijvoorbeeld met punten of met symbolen.
Bij de vergelijking wordt gebruik gemaakt van allerlei andere bestanden en luchtfoto’s om tot een zo betrouwbaar mogelijk basis te komen. In volgende fasen worden immers de vergelijkingen t.o.v. deze situatie gemaakt.

Vergelijking beeld naar beeld en terugkoppeling naar objecten
Indien twee SAT1-opnamen over elkaar worden gepast worden alle veranderingen over de tussenliggende periode zichtbaar met een minimale grootte van enkele vierkante meters, maar bijvoorbeeld ook veranderingen in belijning op de weg, enz. Door bijvoorbeeld een SAT1-opname uit 2005 met een beeld uit 2006 te vergelijken en te combineren met de kaart kunnen heel veel veranderingen vertaald worden naar zinvolle mutatie-informatie.

NEO automatiseert een aanzienlijk deel van dit proces en daardoor zijn mutaties economisch en snel te geven produceren. Voorbeelden van dergelijke mutaties zijn aanbouwen, verdwenen bomen, dakkapellen en slootdempingen.

Bebouwing
Bebouwing is een element in de zogenaamde 'norm' GBK. Mutaties in bebouwing zijn ook van belang voor de handhaving vanuit bouw- en woningtoezicht en inzake de vaststelling van de WOZ. Het signaal dat er iets is verandert kan aanleiding zijn om de kaart bij te werken, om een taxateur of een inspecteur ter plekke heel gericht polshoogte te laten nemen.

Onderscheid wordt gemaakt in bijvoorbeeld:
- Nieuwe bebouwing
- Verdwenen bebouwing
- Werk in uitvoering
- Aanbouw
- Nieuwe dakkapel
De mutaties kunnen de vorm hebben van symbolen op een kaart of codes in een database. Wanneer in een administratie de koppeling met de kaartobjecten ver is doorgevoerd kan het signaal ook een tekst zijn, zoals bijvoorbeeld “Aardbeistraat 23, nieuwe dakkapel”.
Op onderstaande afbeeldingen ziet u een SAT1 beeld (links), het SAT1 beeld met de GBKN Bebouwing daaroverheen gelegd (midden) en het SAT1 beeld met de veranderingen aangegeven(rechts) met punten(rood = verdwenen, groen =nieuw en geel = gewijzigd).

Wegen en waterlopen
Voor wegen en waterlopen hangt de weergave op de kaart of in de database erg af van de auteurs. Soms zijn hartlijnen opgenomen, soms de zijkanten en soms het hele profiel of de bestrating. Het luistert dan heel nauw aan welk object een mutatie gekoppeld wordt. Ook hier geldt weer dat voor een slotenschouw de informatie anders kan worden aangeboden dan voor de bijhouding van een GBK.

In het onderstaande voorbeeld worden wegen gemuteerd naar de hartlijnen van de weg. De horizontale precisie van de belijning is zichtbaar veel beter dan 2 meter: niet alleen op dit voorbeeld maar steeds wordt een zeer goede inpassing van lijnvormige objecten bereikt.

Links een SAT1 opname, midden de opname met het hartlijnenbestand en rechts de opname met het gemuteerde lijnenbestand.

Blauwe hartlijnen betreffen ongewijzigde wegbelijning;
Groene hartlijnen betreffen gewijzigde nieuwe wegen;
Rode hartlijnen betreffen verdwenen wegen.

Door op de foto te klikken worden een uitvergroting zichtbaar.


Een zeer goed te automatiseren vorm van mutatiesignalering betreft de detectie en mutatiesignalering van sloten en vaarten. Hiervan kunnen inmiddels een groot aantal voorbeelden worden gedemonstreerd. In de automatische beeldanalyse wordt gezocht naar 'natte' en 'langwerpige' objecten.

Links het satellietbeeld, in het midden de SAT1 opname met de digitale overlay en rechts de de opname met de gemuteerde overlay:
In het blauw zijn de niet veranderde watergangen weergegeven;
Rood zijn de polygonen die verdwenen watergangen voorstellen;
Groen zijn nieuw gecreerde polygonen voor watergangen. Door op de foto te klikken worden een uitvergroting zichtbaar.

Erfafscheidingen
Zonder kadastrale perceelsgrenzen in beeld te brengen vormen veel erfafscheidingen een belemmering voor nutsbedrijven. De mutaties van dergelijke erfafscheidingen zijn goed te zien op een satellietopname.
Links de satellietfoto, midden de overlay met een basisbestand, rechts de mutaties:
Nieuwe erfafscheidingen zijn weergegeven in het groen;
Lijnen bestand met verdwenen erfafscheidingen in het rood;
Lijnen bestand met orginele erfafscheidingen in het blauw.

Door op de foto te klikken worden een uitvergroting zichtbaar.

Landgebruik in het buitengebied
Satellietbeelden die op een verschillend moment zijn opgenomen kunnen toch heel goed over elkaar heen worden geplaatst zonder dat passingsproblemen ontstaan. Dat komt door de enorme hoogte van waar de opnamen worden gemaakt en het feit dat de satelliet door het in dezelfde baan rond te blijven vliegen regelmatig boven hetzelfde punt terugkeert. Op de pagina beeld naar beeld is een voorbeeld ge´llustreerd waarop nieuwe dakkapellen, verdwenen bomen en een nieuwe weg te zien zijn. Het is echter ook toe te passen op veranderingen in het buitengebied. Dat kan gaan om landbouwgewassen, maar ook om bosaanplant e.d.

Links een SAT1 opname van 2000, Midden een opname van 2003 met een overlay en rechts een lijnenbestand met mutaties. Door op de foto te klikken worden een uitvergroting zichtbaar.


Stedelijk groen
Bomen, struiken, gazons, enz. zijn zeer goed te onderscheiden van de bebouwde omgeving. In de analyse van de opnamen wordt intensief gebruik gemaakt van het infrarode kanaal dat altijd in de SAT1 opnamen mee wordt opgenomen.

Links de satellietfoto, midden de overlay met een basisbestand, rechts de mutaties: Verdwenen bomen zijn aangegeven in het rood> Nieuwe bomen zijn aangegeven in het groen Onveranderde beplanting is aangegeven in het blauw >Door op de foto te klikken worden een uitvergroting zichtbaar